Μετά από πρόσφατο θανατηφόρο ναυτικό περιστατικό στα ανοικτά της Χίου, κατά το οποίο ταχύπλοο σκάφος μεταναστών βυθίστηκε κατά τη διάρκεια επιχείρησης του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος, εγείρονται σοβαρά ζητήματα ως προς την πρακτική εφαρμογή και τον αποτελεσματικό έλεγχο της συμμόρφωσης των κρατών μελών με το ενωσιακό δίκαιο ασύλου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Το ενωσιακό κεκτημένο, όπως αναμορφώθηκε με το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, προβλέπει υποχρέωση απρόσκοπτης πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου 1 , απαγόρευση πρακτικών που οδηγούν σε de facto συλλογική απομάκρυνση ή έμμεση επαναπροώθηση στο πλαίσιο συνοριακών επιχειρήσεων 2 , καθώς και πλήρη σεβασμό του δικαιώματος στη ζωή και της αρχής της μη επαναπροώθησης 3 .
Υπό το πρίσμα αυτό, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Ποιοι συγκεκριμένοι μηχανισμοί ελέγχου και παρακολούθησης ενεργοποιούνται σε επίπεδο Ένωσης για να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις θαλάσσιας επιτήρησης των κρατών μελών συμμορφώνονται στην πράξη με τα άρθρα 4 και 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348;
2. Πώς διασφαλίζει η Επιτροπή ότι πρακτικές επιβολής του νόμου στη θάλασσα δεν οδηγούν, άμεσα ή έμμεσα, σε παραβίαση της αρχής της μη επαναπροώθησης κατά παράβαση των άρθρων 18 και 19 του Χάρτη και των άρθρων 3 και 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356;
3. Λαμβανομένων υπόψη του άρθρου 2 του Χάρτη και των υποχρεώσεων τεκμηρίωσης επιχειρήσεων θαλάσσιας επιτήρησης βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 656/2014, πώς αξιολογεί η Επιτροπή την επάρκεια των υφιστάμενων μέσων καταγραφής, διατήρησης και ελέγχου αποδεικτικού υλικού από εθνικές αρχές, ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματική λογοδοσία σε περιπτώσεις απώλειας ζωής;
